Δόμνα Σαμίου - Τα αποκριάτικα (όλος ο δίσκος)

1. ΚΑΛΕΣΜΑ - 0:00
2. ΤΟΥΤΕΣ ΟΙ ΜΕΡΕΣ ΤΟ 'ΧΟΥΝΕ (Νάξου) - 1:05
3. ΜΕ ΤΗ ΘΕΙΑ ΜΟΥ ΤΗΝ ΚΟΝΤΥΛΩ (Μικράς Ασίας) - 4:09
4. ΜΠΑΛΟΣ (Χορός Κυκλάδων, οργανικό) - 6:16
5. ΤΙΣ ΜΙΓΑΛΙΣ ΑΠΟΥΚΡΙΕΣ (Τυρνάβου) - 11:28
6. ΤΟ ΜΟΥΝΙ ΤΟ ΛΕΝΕ ΓΙΩΤΑ (Δρυμού Ελασσόνας) - 13:54
7. ΘΕΙΑ ΜΟΥ ΝΙΚΟΛΑΚΑΙΝΑ (Καρύστου) - 15:24
8. ΠΕΝΤΕ ΔΕΚΑ ΠΑΠΑΔΙΕΣ (Καστοριάς) - 19:25
9. Ο ΓΙΑΝΝΑΡΟΣ ΕΠΟΘΑΝΕ (Καρπάθου) - 22:27
10. ΠΥΡΓΟΥΣΙΚΟΣ ΧΟΡΟΣ (Χίου, Οργανικό) - 26:25
11. ΕΝΑ ΜΟΥΝΙ ΣΤΗΝ ΚΕΡΑΣΙΑ (Δρυμού Ελασσόνας) - 27:21
12. ΣΑΡΑΝΤΑ Μ'ΝΙΑ ΜΙ ΚΥΚΛΟΥΣΑΝ (Κοζάνης) - 28:54
13. ΤΙ ΝΑ ΚΑΝΩ Ο ΕΡΗΜΟΣ (Θράκης) - 31:36
14. ΝΑ 'ΜΟΥΝ ΝΥΧΤΑ ΣΤΟ ΓΙΑΛΟ (Στερεάς Ελλάδας) - 35:14
15. ΕΝΑ ΜΟΥΝΙ ΠΑΝΕΥΤΗΚΕ (Τυρνάβου) - 38:21
16. ΛΙΒΑΝΑΤΕΪΚΟ ΚΑΓΚΕΛΙ (Χορός Ρούμελης, οργανικό) - 39:40
17. ΓΙ' ΑΚΟΥΣΑΤΕ ΤΙ ΘΑ ΣΑΣ ΠΩ (Μακεδονίας) - 42:38
18. ΕΝΑΣ ΓΕΡΟΣ ΗΡΚΟΥΝΤΑΝΕ (Πάτμου) - 44:23
19. ΟΥ ΠΑΠΠΟΥΣ ΟΥ ΡΑΓΚΑΒΕΛΑΣ (Κοζάνης) - 47:38
20. ΤΗΝ ΤΡΑΝΗ ΤΗΝ ΑΠΟΚΡΙΑ (Δρυμού Ελασσόνας) - 51:39
21. ΓΕΡΑΣΑ, ΜΩΡΕ ΠΑΙΔΙΑ (Ρούμελης) - 52:56
22. ΠΩΣ ΤΟ ΤΡΙΒΟΥΝ ΤΟ ΠΙΠΕΡΙ (Ηπείρου) - 58:40
23. ΚΑΒΟΝΤΟΡΙΤΙΚΟ (Χορός Εύβοιας, οργανικό) - 01:03:37
24. ΠΕΘΑΝ' Ο ΚΡΕΑΣ (Ρούμελης) - 01:09:35

Το βέβηλο και το άσεμνο είναι μια πτυχή του λαϊκού μας πολιτισμού που ελάχιστα έχει ανιχνευθεί και μελετηθεί, μια που «επί δεκαετίες, ίσως και αιώνες -όπως παρατηρεί ο καθηγητής Μ. Μερακλής- η υποκριτικά επίπεδη αστική ηθική» και σεμνοτυφία των διανοούμενων συλλογέων την αποσιώπησε και την αγνόησε, παραποιώντας την αλήθεια κάποιων συγκεκριμένων πολιτισμικών φαινομένων.


Τα «ανίερα-ιερά» τραγούδια της Αποκριάς με την ιερή τους αθυροστομία ετάραξαν τα νερά των σεμνότυφων καπηλευτών της παράδοσης. Ο διπλός δίσκος με τα είκοσι τέσσερα κομμάτια συνοδεύεται από εκτενή κείμενα που αναλύουν το παγανιστικό τελετουργικό πλαίσιο εντός του οποίου λέγονται τα τραγούδια, τραγούδια συνδεδεμένα με συγκεκριμένη εποχή του κοσμικού χρόνου και με ρόλο ιερό κατά τις αντιλήψεις των ανθρώπων της παραδοσιακής αγροτικής κοινωνίας


[πατώντας δίπλα στον τίτλο κάθε τραγουδιού, εκεί που αναφέρεται ο χρόνος, παίζει απευθείας το τραγούδι)


Περισσότερα κείμενα και πληροφορίες, εδώ

Δόμνα Σαμίου - Tούτες οι μέρες το ’χουνε

Tούτες οι μέρες το ’χουνε, τούτες οι εβδομάδες
για να χορεύουν τα παιδιά να χαίροντ’ οι μανάδες.

Δώστε του χορού να πάει,
τούτ’ η γης θα μας εφάει.
Τούτ’ η γης που την πατούμε,
όλοι μέσα θε να μπούμε.

Xορέψετε, χορέψετε, τα νιάτα να χαρείτε,
γιατί σε τούτο το ντουνιά δε θα τα ξαναβρείτε.

Tούτ’ η γης με τα χορτάρια
τρώει νιές και παλικάρια.
Τούτ’ η γης με τα λουλούδια
τρώει νιούς και κοπελούδια.

Xαρείτε νιοί, χαρείτε νιές, χαρείτε παλικάρια,
κι εγώ του Xάρου τού ’βαλα σίδερα στα ποδάρια.

Δώστε του χορού να πάει
τούτ’ η γης θα μας εφάει.
Τούτ’ η γης που την πατούμε
όλοι μέσα θε να μπούμε.

Xορέψετε, χορέψετε, παπούτσια μη λυπάστε
μα κείνα ξεκουράζονται τη νύχτα που κοιμάστε.

Bάρ’ τε την με το ποδάρι,
τούτ’ η γης θα μας εφάει.

.-.-.-.

Ηχογράφηση 1994, στην ταβέρνα «Το μοναστήρι», Αθήνα.
δίσκος: Τα Αποκριάτικα (1994)
Προέλευση
Κυκλάδες
Τόπος Τραγουδιού
Νάξος
Ταξινόμηση
Αποκριάτικο, Φιλοσοφικό


ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ


Δόμνα Σαμίου
Τραγούδι
Όμιλος Ελληνικών Λαϊκών Χορών «Ελένη Τσαούλη»
Χορωδία
Γιώργος Μαρινάκης
Βιολί
Κώστας Φιλιππίδης
Λαούτο
Ανδρέας Παππάς
Τουμπελέκι

Δόμνα Σαμίου - Πώς το τρίβουν το πιπέρι

Πως το τρί- βλάχα μου μωρή, πως το τρίβουν το πιπέρι,
πως το τρίβουν το πιπέρι του διαβόλου οι καλογέροι;
Mε το γό- βλάχα μου μωρή, με το γόνατο το τρίβουν,
με το γόνατο το τρίβουν και το ψιλοκοπανίζουν.

Άντε γιά σ’κωθείτε παλικάρια
με σπαθιά και με χαντζάρια.

... ... ...

Mε τη μύτη τους το τρίβουν και το ψιλοκοπανίζουν.

... ... ...

Mε τη γλώσσα τους το τρίβουν και το ψιλοκοπανίζουν.

... ... ...

Mε τον κώλο τους το τρίβουν και το ψιλοκοπανίζουν.

... ... ...

Mε τον πούτσο τους το τρίβουν και το ψιλοκοπανίζουν.

.-.-.-.

Προέλευση
Ήπειρος
Ταξινόμηση
Αποκριάτικο, Αθυρόστομο

Το πασίγνωστο αυτό τραγούδι, σήμα κατατεθέν κάθε αποκριάτικου γλεντιού, συνδυάζει τέλεια το μαγικό με το κωμικό στοιχείο, προκαλώντας άφθονο γέλιο και κέφι. Το τραγούδι συνοδεύει αργό αντρικό χορό «στα τρία», όπου τα βήματα εναλλάσσονται με ομαδικές μιμητικές τελετουργικές κινήσεις. Ο κορυφαίος τραγουδάει πρώτος και οι άλλοι επαναλαμβάνουν. Μόλις αναφέρεται ο κάθε τρόπος τριψίματος του «πιπεριού», οι χορευτές πέφτουν καταγής και κάνουν τις αντίστοιχες κινήσεις του σώματος. Μόνο ο πρώτος μένει ορθός, εποπτεύει το χορό και, με μια βέργα ή λουρίδα που κρατά, «διορθώνει» όποιον δεν πειθαρχεί ή δεν κάνει σωστά τις κινήσεις. Οι συμβολισμοί του τραγουδιού είναι προφανείς.

Απόσπασμα από τη συναυλία «Τα Αποκριάτικα με τη Δόμνα Σαμίου» που πραγματοποιήθηκε στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης το 2003. Τη Δόμνα Σαμίου συνοδεύει η χορωδία του Καλλιτεχνικού Συλλόγου Δημοτικής Μουσικής Δόμνα Σαμίου. Χορεύει ο Χορευτικός Όμιλος «Περπερούνα».
Συνοδεύουν οι μουσικοί Νίκος Φιλιππίδης, κλαρίνο, Γιώργος Μαρινάκης, βιολί, Σωκράτης Σινόπουλος, λάφτα, Κώστας Φιλιππίδης, λαούτο, Ανδρέας Παππάς, νταούλι.

Περιλαμβάνεται στο CD «Τα Αποκριάτικα» (1994) http://www.domnasamiou.gr/?i=portal.el.albums&id=21

και στο DVD «Τα Αποκριάτικα με τη Δόμνα Σαμίου» (2009). Σκηνοθεσία, Δάφνη Τζαφέρη.

Δόμνα Σαμίου - Να ’μουν νύχτα στο γιαλό

Να ’μουν νύ- μωρέ, νά ’μουν νύ- νά ’μουν νύχτα στο γιαλό,
ν’ ανάψω λύ- μωρέ, ν’ ανάψω λύ- ν’ ανάψω λύχνο για να ιδώ.
Θεια μου Nικολάκαινα, να μην πας για λάχανα.
Πού τσ’ ανάβουν τσι φωτιές και πηδάνε οι μικρές;
Στου αρχιδιάκου την αυλή μαζευτήκανε πολλοί.
Γάμος εγινότανε, κάποιος παντρευότανε.

--- Η ασυναρτησία και η έλλειψη νοήματος δεν είναι τυχαίες. Οι λέξεις αναλύονται σε ήχους και συνδέονται μεταξύ τους όχι μέσω του νοήματός τους, αλλά σε μια ηχητική σχέση, παίρνοντας το βάρος της ακουστικής τους μόνο αξίας (να-μου-νί, να-να-ψο-λί κτλ.). το τραγούδι λειτουργεί σχεδόν σαν επωδή, δηλαδή σαν λόγος μαγικός, ασαφής και δυσνόητος, που λέγεται για να εξυπηρετήσει έναν συγκεκριμένο σκοπό -εδώ τον γενικό γονιμικό σκοπό της Αποκριάς- αλλά βεβαίως και για να δημιουργήσει το απαραίτητο σεξουαλικό κλίμα, με την προφορά και μόνο των γενετήσιων λέξεων.

.-.-.-.

Ηχογράφηση 1994, στην ταβέρνα «Το μοναστήρι» Αθήνα.
δίσκος: Τα Αποκριάτικα (1994)
Προέλευση
Στερεά Ελλάδα
Θέμα
Γλωσσικό παιχνίδι
Ταξινόμηση
Αποκριάτικο

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ

Δόμνα Σαμίου
Τραγούδι
Όμιλος Ελληνικών Λαϊκών Χορών «Ελένη Τσαούλη»
Χορωδία
Νίκος Φιλιππίδης
Κλαρίνο
Γιώργος Μαρινάκης
Βιολί
Κώστας Φιλιππίδης
Λαούτο
Ανδρέας Παππάς
Τουμπελέκι