Ελένη Τσαλιγοπούλου - Τζιβαέρι

Αχ, η ξενιτειά το χαίρεται,
τζιβαέρι μου,
το μοσχολούλουδο μου...
Σιγανά και ταπεινά...

Αχ, πανάθεμά σε ξενιτειά,
τζιβαέρι μου,
κι εσύ και το καλό σου...
Σιγανά και ταπεινά...

Αχ, εγώ ήμουν που το έστειλα,
τζιβαέρι μου,
εκεί στα μαύρα ξένα...
Σιγανά πατώ στη γη...

Σιγανά και ταπεινά...

.-.-.-.

Παραδοσιακό
ερμηνεία: Ελένη Τσαλιγοπούλου
κλαρίνο: Μάνος Αχαλινωτόπουλος

Γιάννης Μηλιώκας - Greko Maskara

Τσίρκο, παράγκα, φίρμα γκρέκα
τέμπο, μουργέλα, αγγαρεία
γκράντε μαέστρο καλαμπόρτζο
ράτσα μπαρούφα, ομελέτα η ιστορία
γκράντε μαέστρο καλαμπόρτζο
ράτσα μπαρούφα, ομελέτα η ιστορία

Μασκαρά, γκρέκο μασκαρά
μασκαρά, γκρέκο μασκαρά

Μάτσο αμάκα καπιτάλε
σκάρτο, τανάλια, πολιτσία
φράγκο, ρεζέρβα, φαλιμέντο
περκέ μαντζάρε σοσιαλίστε κομπανία
φράγκο, ρεζέρβα, φαλιμέντο
περκέ μαντζάρε σοσιαλίστε κομπανία

Μασκαρά, γκρέκο μασκαρά
μασκαρά, γκρέκο μασκαρά

Σβέλτα, μαντόνα, μανιβέλα
φρένο, στραπάτσο, καραμπόλα
μόδα, καβάλα, ντόλτσε βίτα
τρόμπα, φιγούρα, σαχλαμάρα κι άρπα-κόλλα

Μασκαρά, γκρέκο μασκαρά
μασκαρά, γκρέκο μασκαρά

.-.-.-.

στίχοι, μουσική, ερμηνεία: Γιάννης Μηλιώκας
δίσκος: Greko Maskara, 1990

Ελευθερία Αρβανιτάκη - Το μηδέν

Το μηδέν θα κάνω κύκλο
Κι εκεί μέσα θα χορεύω
Κι ας μην ξέρω που πηγαίνω
Κι ας μην ξέρω τι γυρεύω.

Τη ζωή μου μηδενίζω,
Πάει να πει πως ξαναρχίζω,
Τη ζωή μου μηδενίζω,
Πίσω δεν ξαναγυρίζω...

Βάλαμε φωτιά στα φρένα
Και μας έμεινε το γκάζι
Με ταχύτητες μεγάλες
Μοναχά η γη αλλάζει.
Έτσι μόνο η γη αλλάζει
Με ταχύτητες μεγάλες
Βάλαμε φωτιά στα φρένα
Και μας έμεινε το γκάζι.

Στάχτη γίνανε τα πάντα
Κάηκε το παρελθόν μου
Όλη μου η περιουσία
Στην καρδιά και στο μυαλό μου.

Τη ζωή μου μηδενίζω,
Πάει να πει πως ξαναρχίζω,
Τη ζωή μου μηδενίζω,
Πίσω δεν ξαναγυρίζω...

.-.-.-.

στίχοι: Λάκης Λαζόπουλος
μουσική: Θάνος Μικρούτσικος
ερμηνεία: Ελευθερία Αρβανιτάκη
δίσκος: Ψάξε στ' όνειρό μας (1997)

Άγνωστη - Μάτια στρατηγοί

Άγνωστη σε μένα τραγουδίστρια που τραγουδάει γυμνόστηθη σε καμπαρέ της Αθήνας στην ταινία "Οργισμένοι λόφοι" (THE ANGRY HILLS, 1959) του Robert Aldrich. Η καλλιτέχνις προφανώς είναι η πρωτοπόρα της σχολής που συνεχίζουν σήμερα οι αιδοιαοιδοί Αλεξανδράτου, Μπάστα κλπ. 

Ανέβασα το βίντεο μήπως και βρεθεί κανένα στοιχείο για αυτήν ή το τραγούδι. Αποτελεί επίσης και... ενδυματολογική πρόταση για τις σημερινές "τραγουδίστριες" αυτής της κατηγορίας, αν και τα... προσόντα της άγνωστης είναι άνευ σιλικόνης!

- η λέξη "αιδοιοαοιδός" είναι πατέντα του Γιώργου Ζαμπέτα για όλες αυτές που "τραγουδάνε" με το... εεε, χμμμ... το υπογάστριο...:)

Arkán - Το κάστρο

Εννιά με πέντε σ' ένα γραφείο
Για να μαζέψεις μία δόση για ψυγείο
Για να στοιβάξεις τα όνειρά σου
Ιδανικά και φρούτα κι άλλα πλαστικά σου

Εννιά με πέντε κι υπερωρία
Για να πληρώσεις κινητή τηλεφωνία
Και τίποτε άλλο μη σε αγχώνει
Γιατί και αύριο θα 'σαι πάλι στην αγχόνη

Ψωμί, μπριζόλα και Cola-Cola
Γίναμε λένε η γενιά του άρπα-κόλλα
Με 700 ευρώ το μήνα
Διάλεξε, αν θέλεις, εξαθλίωση ή πείνα...

Δάνεια, κάρτες κι άτοκες δόσεις
Που δε σου φτάνουν δυο ζωές για να πληρώσεις
Βάλ' τα παιδιά σου μεσ' στη διαθήκη
Και τον αέρα που αναπνέεις υποθήκη

Κι όταν γυρίσεις αργά στο σπίτι
Σε περιμένουνε να δώσεις για το νοίκι
Νερό, τηλέφωνο, κοινόχρηστα και ρεύμα
Θα σου στερήσουνε ακόμη ένα γεύμα

Θέλεις κι η κόρη σου να μπει Πανεπιστήμιο
Γι αυτό όμως πρέπει να πληρώσεις φροντιστήριο
Κι αν θέλεις ύστερα να μπει κι ο γιος σου
Ίσως θα πρέπει να πουλήσεις το νεφρό σου

Να 'μαστε χρήσιμοι στην κοινωνία
Λένε πολλά πως πρέπει να ΄χουμε πτυχία
Για ν αποκτήσει η οικονομία σταθερότητα
Με το μισθό μας θ' αγοράζουμε τυρόπιτα

Κι ίσως αν γίνουμε δημόσιοι υπάλληλοι
Να 'ναι οι δρόμοι και οι βίοι μας παράλληλοι
Μα όσο θα μένουμε πλάσματα ανύποπτα
Η επόμενη γενιά θα 'ναι η γενιά του τίποτα

Εμείς δεν είμαστε ένα κάστρο που έχει πέσει
Είμαστε ακόμα ζωντανοί κι όποιος αντέξει

Κι όταν αργότερα πιεις τον καφέ σου
Όταν βουλιάξεις μεσ στον άδειο καναπέ σου
Και με το δάχτυλο βαθιά στη μύτη
Ίσως σκεφτείς το πώς να σώσεις τον πλανήτη

Κι η τηλεόραση θα λέει για εκείνα
Που η γυναίκα σου είδε σε κάποια βιτρίνα
Υπηρεσίες και προϊόντα
Κι ίσως αργότερα να δεις και καμιά τσόντα

Σκάνδαλα, μίζες και κακουργήματα
Από ανθρώπους με ανάλογα φρονήματα
Εσύ όμως έχεις τα προβλήματά σου
Γι αυτό κοιτάς το πώς θα κάνεις τη δουλειά σου

Τώρα κοιμάσαι και ονειρεύεσαι
Πως ζεις στ αλήθεια και στ αλήθεια ερωτεύεσαι
Μα η απάθεια και η σιωπή σου
Είν' η ευθύνη σου και η συνενοχή σου

Εμείς δεν είμαστε ένα κάστρο που έχει πέσει
Είμαστε ακόμα ζωντανοί κι όποιος αντέξει
Εμείς δεν είμαστε ένα κάστρο που έχει πέσει
Είμαστε ακόμα ζωντανοί!

Είμαστε ακόμα ζωντανοί!

.-.-.-.

στίχοι: Δημήτρης Τριανταφυλλίδης, 
μουσική: Δημήτρης Τριανταφυλλίδης / Βασίλης Σωτηριάδης
ενορχήστρωση: Arkán
live @ Ράδιο Αρβύλα, ANT1, 5/3/2010
Η λέξη "arkan" στη γλώσσα tatars σημαίνει "άγριο άλογο" ενώ στην Ουκρανία και στη Ρουμανία υπάρχει παραδοσιακός χορός με το ίδιο όνομα, που χορεύεται γύρω από μία φωτιά και μόνο από άντρες.
Δημήτρης Τριανταφυλλίδης (φωνή, ακουστική κιθάρα), Βασίλης Σωτηριάδης (ηλεκτρική κιθάρα), Χρήστος Τσενής (bass), Αντρέας Φεύγας (drums)

Κατερίνα Γώγου - Θα 'ρθει καιρός

Θαρθεί καιρός που θ' αλλάξουν τα πράματα.
Να το θυμάσαι Μαρία.
Θυμάσαι Μαρία στα διαλείμματα εκείνο το παιχνίδι
που τρέχαμε κρατώντας τη σκυτάλη
- μη βλέπεις εμένα - μην κλαις. Εσύ είσαι η ελπίδα
Ακου, θα 'ρθει καιρός
που τα παιδιά θα διαλέγουν γονιούς
δε θα βγαίνουν στην τύχη
Δεν θα υπάρχουν πόρτες κλειστές
με γυρμένους απ' έξω
Και τη δουλιά
θα τη διαλέγουμε
δε θάμαστε άλογα να μας κοιτάνε στα δόντια.
Οι άνθρωποι - σκέψου! - θα μιλάνε με χρώματα
κι άλλοι με νότες
Να φυλάξεις μοναχά
σε μια μεγάλη φιάλη με νερό
λέξεις κι έννοιες σαν κι αυτές
απροσάρμοστοι-καταπίεση-μοναξιά-τιμή-κέρδος-εξευτελισμός
για το μάθημα της ιστορίας.
Είναι Μαρία - δε θέλω να λέω ψέματα -
δύσκολοι καιροί.
Και θάρθουνε κι άλλοι.
Δεν ξέρω - μην περιμένεις κι από μένα πολλά -
τόσα έζησα τόσα έμαθα τόσα λέω
κι απ' όσα διάβασα ένα κράτησα καλά:
"Σημασία έχει να παραμένεις άνθρωπος".
Θα την αλλάξουμε τη ζωή!
Παρ' όλα αυτά Μαρία.

.-.-.-. 

ποίηση, απαγγελία: Κατερίνα Γώγου
από την ποιητική συλλογή της: Ιδιώνυμο (1980)
μουσική: Κυριάκος Σφέτσας
δίσκος: Στο δρόμο (1981)

Ελένη Τσαλιγοπούλου - Και τι θα μείνει

Ποιος θα πει ότι ξέρει
τι ειν' αυτό που μας τραβάει σ' ένα αστέρι
να μας ταξιδεύει
κάθε νύχτα στων ονείρων μας τα μέρη
Το άστρο μου μωρό μου,
ήταν πάντα το μεγάλο μυστικό μου...
το πλάνο, το κοντινό μου

Και τι θα μείνει, μια μέρα τι θα μείνει
ένα χαμόγελο μέλι τσαχπινιά
Ένα λιμάνι που σκάει στο φινιστρίνι
και μια παράφορη αγκαλιά στα σκοτεινά

Ναι τι θα μείνει, νομίζεις τι θα μείνει
μια συνοικία μ' αγγέλους και παιδιά
ό,τι έχει λόγο μονάχα αυτό θα μείνει
να σημαδεύει κατευθείαν στη καρδιά

Ό,τι ψιθύρισες στ' αυτί
ποτέ στο λέω δε θα ξεχαστεί

Ποιος να πει πως ξέρει
αναμμένο να κρατάει ένα αστέρι
όταν ξημερώνει
και έχει φύγει βιαστικό το καλοκαίρι
Πάντα κοριτσάκι
σε μια βάρκα να φυσάει το αεράκι...
πάμε χεράκι-χεράκι

Και τι θα μείνει, μια μέρα τι θα μείνει
ένα χαμόγελο μέλι τσαχπινιά
Ένα λιμάνι που σκάει στο φινιστρίνι
και μια παράφορη αγκαλιά στα σκοτεινά

Ναι τι θα μείνει, νομίζεις τι θα μείνει
όταν θα σβήσουν τα φώτα ξαφνικά
"Πρόβα" και "πάμε" μονάχα αυτό θα μείνει
και ένα φινάλε να σου σκίζει τη καρδία

Ό,τι ψιθύρισες στ' αυτί
ποτέ μωρό μου δε θα ξεχαστεί...

.-.-.-.

στίχοι, μουσική: Κώστας Λειβαδάς
ερμηνεία: Ελένη Τσαλιγοπούλου
cd: Σαν ψέματα (2008)
(τραγούδι τίτλων της τηλεοπτικής σειράς "Έχω ένα μυστικό", Alpha, 1998-99)

- "Και τι θα μείνει, στο τέλος τι θα μείνει, ένα χαμόγελο μέλι τσαχπινιά". Μα δεν είναι μέλι και βούτυρο σε φέτα ψωμί πριν την μπάλα στην αλάνα η ερμηνεία της; Δεν είναι πρωτοφίλημα και καρδιοχτύπι γυμνασίου; Δεν είναι εκείνο το πρώτο "πονηρογελάς" του Ρασούλη; Πως τραγουδάει έτσι μαγικά αυτή η κοπέλα;

Η Ελενίτσα μοιάζει να είναι ο τελευταίος κρίκος που μας δένει με την παράδοση της τσακίρικης γλύκας στο τραγούδι. Και, δικαίωμά της βέβαια, αλλά για μένα είναι κρίμα που ενώ έχει αυτό το μοναδικό στην εποχή μας χάρισμα, σπαταλιέται σε καλές μεν δουλειές αλλά που θα μπορούσαν να τις λένε κι άλλες πολλές τραγουδίστριες. Ενώ αυτά που μπορεί να πει η ίδια, έτσι όπως μπορεί να τα πει η ίδια, δεν μπορεί να τα πει καμία άλλη πια! Όσοι την έχουν ακούσει ζωντανά -και κυρίως εκεί στα δεύτερα μέρη που αναπνέει κι ομορφαίνει η ψυχή της κι η ψυχή μας με σμυρναίικα, παραδοσιακά και λαϊκά- καταλαβαίνουν τι εννοώ... Θα μου πεις, ποιος ψάχνει αυτόν τον ερωτισμό σήμερα...

Σκέφτομαι ποια θα μπορούσε να συνεχίσει αυτή τη "σχολή". Η Αρετούλα Κετιμέ έχει την φωνή, την ερμηνευτική ικανότητα και τα ακούσματα αλλά μοιάζει να μην έχει το μπρίο. Και, μάλλον το κυριότερο, ζει σε μια εποχή και... χώρα όπου η ελληνική μουσική είναι περίπου επικηρυγμένη και κάτι τέτοιες νοστιμάδες θεωρούνται παλιομοδίτικες. 

Ίσως, (μακάρι να μην, αλλά πως;) με την Ελενίτσα να κλείσει αυτός ο κύκλος μιας μελισματικής και τσαχπίνικης ερμηνευτικής παράδοσης προς δόξαν των "έντεχνων" καταθλιπτικών ερμηνειών, των σκυλοσουξεδιάρων που τραγουδούν με -και για- το υπογάστριο και των "απόλυτων σταρ" που ξεσπούν στα μικρόφωνα το μίσος τους που τους σκότωσες την μάνα (ή την υστερία που τους χάλασες το βερνίκι νυχιών... Ακόμα δεν έχω καταλάβει τι από τα δύο τους συμβαίνει! Μα τις έχετε προσέξει όλες αυτές; Σκυμμένο κεφάλι, σφιγμένα χείλη και με βλέμμα "θα-σου-κόψω-το-λαρύγγι" σου τραγουδούν "σ'αγαπώ"!) .